نکاتی پیرامون اقلام صورت سود و زیان بانکها
1- وجه التزام از محل سایر یعنی جرائمی
که بانک بابت تاخیر از پیمانکاران یا طرفین قرارداد با خود به علت عدم انجام کار
در وقت و یا مطلوبیت مورد نظر دریافت می نمایند .
2- سود اوراق مشارکت درج شده در فرمت سود و زیان مربوط به سود اوراقی می باشد که
بانک برای خود خریداری نموده و یا سود
اوراق امانی نزد بانک در فواصل بازخریدی نیز در این عنوان درج می گردد.
3- سود سپرده قانونی ، سودی است که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در پایان دوره
مالی به بانکها پرداخت می شود و آن شامل دو موضوع می شود که عبارتند از 1% سود بابت سپرده های دریافتی از بانکها در
طی سال و بطور هفتگی تحت عنوان " سپرده قانونی " که به میزان 1% میانگین وجوه دریافتی از بانکها به
بانکها تحت عنوان " سود سپرده قانونی " پرداخت می نماید و دیگر اینکه از
آنجائیکه بانکها 88 % مانده حسابهای جاری دولتی نزد خود را در مقاطع هفتگی می
بایست نزد بانک مرکزی تودیع نمایند ، بانک
مرکزی بابت دریافت این وجوه نیز مبلغی را به تناسب مانده تودیعی هر بانک در پایان
دوره بعنوان سود به آنها پرداخت می نماید .
4- سود سهام و سود فروش سهام نیز شامل سود ناشی از خرید و فروش سهام توسط بانکها
بابت مشارکتهای حقوقی و یا سهم القدر خود از سود دوره شرکتهای سرمایه پذیر در مشارکتهای حقوقی و یا
سرمایه گذاریهای مستقیم.
5- سود ناشی از فروش طرحهای سرمایه گذاری نیز همانند مطالب بند 4 می باشد با این
تفاوت که بانکها در مقاطعی نسبت به سرمایه گذاری در طرحهای عمرانی بالاخص طرحهای
ساختمانی شرکت نموده و ازاین بابت سود فروش واحدهای مسکونی احداثی را در این عنوان
درج می نمایند.
6- نتیجه مبادلات ارزی ; مبالغ ثبت شده در سرفصل نتیجه
مبادلات ارزی ناشی از تسعیر دارائیها و بدهیهای ارزی از یکسو و نیز سود و زیان
ناشی از خرید و فروش ارز می باشد که بر اساس رویه های حسابداری حاکم بر امور ارزی
از تفاوت سرفصلهای " وضعیت ارزی " و " ارزش ریالی مبادلات ارزی
" منتج می گردد .
7- هزینه مطالبات مشکوک الوصول نیز بر مبنای مقررات حاکم بر سیستم بانکی (
بخشنامه 2823/مب مورخ 5/12/85 بانک مرکزی ج .ا.ا ) محاسبه و براساس میزان ذخائر
موجود به طرفیت این سرفصل و یا سرفصل
درآمد متفرقه مورد تعدیل قرار می گیرد.
8- هزینه استهلاک ; مفهوم و روشهای استهلاک موضوعی است که در اکثر کتابهای
حسابداری به آن پرداخته شده است دراینجا صرفاً طبقه بندی دارائیهای ثابت استهلاک
پذیر در بانکها و روش استهلاک هر طبقه را بیان خواهیم نمود.
دارائیهای ثابت استهلاک پذیر در بانکها به دو گروه
عمده اموال غیر منقول و اموال منقول طبقه بندی می شوند که در هر طبقه روش استهلاک
به شرح ذیل است .
***اموال غیرمنقول با روش
نزولی و به نرخ 7% مستهلک می گردد.
***اموال منقول در 5 زیرگروه و
به شرح ذیل مستهلک می گردد.
1- وسائط نقلیه
(خودرو) به روش نزولی با نرخ استهلاک 30%
2- وسائط نقلیه (موتور سیکلت ) به روش نزولی با نرخ استهلاک 35%
3- اثاثیه و منصوبات
به روش خط مستقیم با عمر 10 ساله
4- تجهیزات کامپیوتری
به روش خط مستقیم 3 ساله
5- ماشین آلات خاص
بانکی به روش خط مستقیم 10 ساله
9- هزینه کاهش ارزش سهام ; از تفاوت ارزش بازار سهام خریداری شده با
قیمت تمام شده آن در پایان دوره مالی ، چنانچه ارزش بازار کمتر از قیمت تمام شده
باشد بانکها می بایست مبلغی را تحت عنوان ذخیره نگهداری نمایند که این مبلغ به طرفیت
حساب هزینه ثبت می گردد .
10- هزینه جوائز قرض الحسنه ; بانکها در حال حاضر موظفند 2% مانده
حسابهای قرض الحسنه پس انداز خود را بابت جوائز و هزینه های جانبی از محل این حساب
ذخیره گیری نمایند.
11- هزینه مالیات ; نحوه محاسبه و پرداخت مالیات در بانکها به نحوی می
باشد که درآبانماه الی آذرماه هر سال بانکها موظفند بودجه عملیاتی سال خود را تهیه
و پس از تایید مدیریت عالی بانک جهت تصویب به مراجع ذیصلاح ارائه نمایند در
بانکهای دولتی مالیات هر سال بر اساس سود پیش بینی شده در بودجه طی 12 قسط و در
سال مربوط به بودجه از بانکها دریافت می گردد و درپایان سال و پس از تهیه صورتهای
مالی و تطبیق عملکرد واقعی با ارقام پیش بینی شده در بودجه تعدیلات لازم صورت می
پذیرد.
