نظامهای پرداخت در کشور

نظامهای پرداخت در کشور (1)

بعد از دوران مبادلات کالا با کالا و تا خیلی بعد از آن اسکناس و مسکوکات بعنوان یگانه ابزار پرداخت در مبادلات مورد استفاده قرار می گرفت اما به تدریج و با توجه به کاهش نسبت ارزش واقعی اسکناس و مسکوک به ارزش اسمی آنها بدلائل مختلف از جمله تورم ، کم کم ابزارهای پرداخت غیر اسکناس سهم بیشتری از حجم پول را به خود اختصاص داده اند از جمله این ابزارها می توان به انواع چکهای مسافرتی و تضمینی اشاره نمود و اما به نظر می رسد موج سوم که همان ابزارهای الکترونیکی می باشد با گسترش و توسعه ، خواهان سهم بیشتری از حجم پولی می باشد بنابراین می توان مراحل و ابزارهای نظامهای پرداخت را تا امروز اینگونه مرحله بندی نمود.

1- پرداخت و تسویه مبادلات از طریق کالا و خدمات

2- پرداخت و تسویه مبادلات از طریق پول

3- پرداخت و تسویه مبادلات از طریق چک پولها

4- پرداخت و تسویه مبادلات از طریق ابزارهای الکترونیکی

تصمصم گرفته ام طی چند پست مطلب آتی در رابطه با مرحله چهارم ابزارهای نظام پرداخت که همان ابزارهای الکترونیکی است مطالبی را ارائه کنم که امیدوارم مفید فایده علاقه مندان باشد .

پرداخت و تسویه مبادلات از طریق ابزارهای الکترونیکی :

استفاده از ابزارهای الکترونیکی در نظام پرداخت و تسویه مبادلات در بازارهای مالی در دو سطح عمده قابل بررسی می باشد اول در سطح کلان و نهادهای مالی و دوم در سطح افراد جامعه . به هر حال استفاده از این ابزار روند خود را از سال 1370 با کارتهای الکترونیکی بانک سپه و عابر بانکهای این بانک آغاز نمود و در سال 1381 با استقرار شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی ( شتاب ) و امکان برقراری ارتباط بین کلیه اعضاء این شبکه استفاده از کارتهای الکترونیکی در بین مردم گسترش قابل ملاحظه ای یافت اما برای عقب نیافتادن نهادهای مالی از جمله بانکها برای استفاده از این ابزار در پرداخت و تسویه مبادلات بین خود ، بانک مرکزی نسبت به ایجاد زیرساخت نظام جامع پرداخت اقدام نمود و این زیر ساخت شامل 3 رکن اصلی به شرح ذیل تعریف شده است .
الف - سیستم تسویه ناخالص آنی ( ساتنا یا همان RTGS )
ب - سیستم تسویه اوراق بهادار غیر کاغذی
ج - اتاق پایاپای خودکار

انشاءالله در پست مطلبهای بعدی به بحث در رابطه با هر یک از ارکان یاد شده و اینکه در حال حاضر هر کدام در چه مرحله ای قرار دارند خواهم پرداخت